Brussel als vertrekpunt

Het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest bestaat uit 19 gemeenten. Deze gemeenten zijn autonoom: het gaat dus niet om wijken of districten. Elke gemeente heeft daarom een eigen bestuur, met een burgemeester en schepenen, en een eigen gemeenteraad. Elke gemeente heeft ook een eigen burgerlijke stand, een eigen bevolkingsdienst en eigen gemeentearchieven.

De stad Brussel is een van de 19 gemeenten van het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest. De stad bestaat uit het historische centrum (de Vijfhoek), de Louizalaan (Avenue Louise) en het Ter Kamerenbos (Bois de la Cambre) in het zuiden, en uit de ‘deelgemeenten’ Haren, Laken (Laeken) en Neder-Over-Heembeek in het noorden. Tot 1921 waren dit zelfstandige gemeenten. Dat jaar werden ze bij de stad Brussel gevoegd. De archieven van deze voormalige zelfstandige gemeenten bevinden zich in het Archief van de Stad Brussel.

De 19 gemeenten van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest zijn (in alfabetische volgorde volgens het Nederlands, met de Franse naam tussen haakjes indien deze afwijkt van het Nederlands):
  • Anderlecht;
  • Brussel (Bruxelles), met Haren, Laken (Laeken) en Neder-Over-Heembeek;
  • Elsene (Ixelles);
  • Etterbeek;
  • Evere;
  • Ganshoren;
  • Jette, vroeger ook Sint-Pieters-Jette (Jette-Saint-Pierre);
  • Koekelberg;
  • Oudergem (Auderghem);
  • Schaarbeek (Schaerbeek);
  • Sint-Agatha-Berchem (Berchem-Sainte-Agathe);
  • Sint-Gillis (Saint-Gilles), vroeger ook Opbrussel;
  • Sint-Jans-Molenbeek (Molenbeek-Saint-Jean);
  • Sint-Joost-ten-Node (Saint-Josse-ten-Noode);
  • Sint-Lambrechts-Woluwe (Woluwe-Saint-Lambert), vroeger ook Opweule;
  • Sint-Pieters-Woluwe (Woluwe-Saint-Pierre);
  • Ukkel (Uccle);
  • Vorst (Forest);
  • Watermaal-Bosvoorde (Watermael-Boitsfort).

Taalgebruik in Brussel

De 19 gemeenten van het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest zijn tweetalig. Deze tweetaligheid slaat op de officiële talen die de overheden gebruiken in hun contacten met de burgers: het Frans en het Nederlands. Dit verklaart ook waarom de gemeenten een Franstalige en een Nederlandstalige benaming hebben. In de praktijk is Brussel al heel lang meertalig. In het Gewest worden meer dan 100 talen gesproken.